words per minute
10
DoClara
00:00
Speed
Từ nhỏ, hoàng tử Nguyễn Phúc Đảm đã được vua cha Gia Long kén cho một người thầy đạo cao đức trọng là Đặng Đức Siêu dạy dỗ. Không những thế, ông còn được nhà vua kèm cặp sát sao để sau này gánh vác non sông. Sử sách ghi lại: "Vua thường thung dung cùng Hoàng thái tử bàn về chính sự của những bậc đế vương các đời đến khi mặt trời xế bóng mới thôi". Từ giữa năm 1817, Gia Long đã giao cho Thái tử thay mình xét xử các vụ án đồ, lưu trở xuống. Chỉ những án nặng mới phải tâu lên vua cha quyết định.
Bởi thế, khi lên ngôi vị đứng đầu đất nước, Minh Mạng đã có những kiến thức và kinh nghiệm trị quốc an dân. Ông rất có ý thức về chức phận của mình, như ông tự nhận trong lời răn dạy các con: "Ta nghĩ siêng năng thì muôn việc mới thành, cho nên không dám nhàn rỗi". Trong thực tế, những chương sớ tâu lên, ông nhất nhất xem qua, "châu phê" rồi mới cho thi hành.
Minh Mạng là ông vua đầu tiên và duy nhất trong lịch sử làm được điều này: bất cứ quan lại lớn nhỏ nào, dù ở trung ương hay địa phương, trước khi được thăng chức, bổ nhiệm đều phải về kinh gặp vua, để ông trực tiếp kiểm tra năng lực và truyền bảo... Chính vì thế mà bộ Lại phải rất thận trọng trong việc chọn lựa, đề xuất các chức quan.
Mặc dù ở ngôi chí tôn, Minh Mạng rất ghét sự tung hô, xưng tụng. Trong dịp "Tứ tuần vạn thọ" (mừng sinh nhật thứ 40) của vua, các vị đại thần là Phan Thanh Giản và Trương Đăng Quế dâng bài Tụng đại khánh, ca ngợi công đức của vua. Ông xem chưa hết đã cau mày, lấy bút ngự phê lời quở trách: "Bài văn vô dụng này để làm gì? Vậy ném trả lại và truyền chỉ quở mắng". Từ đó, những chuyện tương tự không bao giờ diễn ra và ông đỡ phải nghe những lời xiểm nịnh vô bổ.
Nguồn: Sử ta chuyện xưa kể lại (tập 4) - Nhà xuất bản Kim Đồng