words per minute
20
HongLn
00:00
Speed
"Nhân vô viễn lự tất hữu cận ưu" (Người không tính xa ắt có lo gần). Làm người không những cần có tầm nhìn cao, xa mà còn phải biết lo nghĩ xa nữa, cần nhìn rõ tiền đồ của mình, cũng phải nhìn cho thấu con đường phía sau, cần biết chừa cho mình một chỗ lui để làm chỗ quay về nương náu trong tương lai. Vì thế lo nghĩ về sau là một loại triết học xử thế. Lo nghĩ về sau thế nào? Có bốn điểm:
Thứ nhất: Trời quang mây tạnh cần chuẩn bị dù, áo mưa
Chu Tử trị gia cách ngôn nói: "Nên ràng rịt lúc chưa mưa. Đừng đợi khát mới đào giếng" (Nghi vị vũ chi trù mâu. Vật lâm khát nhi quật tỉnh). Việc có chuẩn bị thì không có điều lo. Lúc có nên nghĩ đến lúc không. Lúc trời quang tạnh nên chuẩn bị sẵn dù, áo mưa để phòng trời gió mây bất trắc. Mùa thu cần tích trữ lương thực để an tâm qua mùa đông. Ban ngày cần chuẩn bị đèn thì sợ gì đêm tối. Thậm chí đối với thiên tai biến động, tuy loài người chưa có cách nào để hoàn toàn chống lại nhưng vẫn có thể dự phòng để giảm bớt tổn thất. Vì thế lúc yên cần nghĩ đến lúc nguy. Đó là thái độ đúng đắn trong cuộc sống.
Thứ hai: Lúc lên cần nghĩ đến lúc xuống
Trên đời, không có bữa tiệc nào không lúc tàn, không sân khấu nào không hạ màn. Khi vở tuồng chấm dứt, người xem giải tán ra về, tất nhiên diễn viên cần cảm ơn rồi rời sân khấu. Một buổi diễn thuyết khi đã truyền đạt xong nội dung, người thuyết giảng cũng cần cúi chào thính giả để bước xuống bục giảng. Hễ có lên thì có xuống. Đó là định luật tất nhiên. Vậy mà vẫn có người không hiểu lý ấy. Có câu nói: "Lên đài thì dễ xuống đài khó".
Có viên chức, quan chức lớn một sớm lên đài lừng lẫy khác nào gà chó lên tiên. Đến khi thất thế, mất địa vị thì phải làm sao? Vì thế, đương khi ở địa vị cao hãy nghĩ đến ngày kia sẽ phải xuống đài; chớ nên hống hách chèn ép người mà rồi khắp nơi đều gặp kẻ thù. Thế nên, lúc lên nên nghĩ đến lúc xuống.
Trích Vượt qua khó khăn - Đại Sư Tinh Vân.