words per minute
11
BurakYlmaz11746411
00:00
Speed
Öğrenilen bilgilerin saklanması ve gerektiğinde geri çağrılması yetisine bellek denir. Bellek öğrenmenin ve öğrenilen şeyleri biriktirmenin ön koşuludur. Bellek sayesinde insanlık, zengin bir bilgi birikimini nesilden nesile aktarmaktadır.
Platon, belleği anıların kalıbının çıkarıldığı balmumu tabletlere benzetir. Bugün tabletlerin yerini kitaplar ve bilgisayarlar almıştır. Kütüphanelerde ve bilgisayarlarda depolama işlemi belli bir sisteme göre yapıldığı için istenen şeyi bulmak daha kolay olur.
Bellekte de buna benzer bir sistem mevcuttur. Ad, adres, okulda öğrenilenler hatta bilgisayarın nasıl kullanılacağı bellek sayesinde hatırlanır. İnsan, bilgi işleme sürecinde çeşitli bellek türlerini kullanır.
DUYUMSAL BELLEK
Belleğin başlangıç aşamasını oluşturur. Duyu organlarına cevreden gelen bilgileri alan ve çok kısa bir süre saklayan bellektir. Örneğin dışarıdan gelen korna sesi çok kısa bir süre kulakta yankılanır ve kaybolur. Duyumsal belleğe gelen bu bilgi dikkat çeker ve ilgi uyandırırsa kısa sureli belleğe aktarılır. Duyumsal belleğin özellikleri aşağıda belirtilmiştir.
Çok kısa surelidir,
Bilgileri en fazla bir saniye saklar,
Kapasitesi sınırsızdır,
Evreden alınan uyarıcıların birebir kopyasıdır.
KISA SÜRELİ BELLEK
Duyusal kayıtta var olan bilgileri kısa süreliğine tutan, anlamlandıran, düzenleyen, zenginleştiren ya da duyusal bilgilerin üzerine eklemeler yapan yani aktif olan bellektir. Bu yüzden çalışma belleği ya da işleyen bellek olarak da bilinir. Bazı psikologlar çalışma belleğini kısa süreli bellekteki bilgileri işleyen ayrı bir bellek türü olarak sınıflandırır. Bu psikologlara göre örneğin bir tercümanın söylenen cümleleri kısa süreliğine belleğinde tutması kısa süreli belleğin işidir. Çalışma belleği ise anında işitilen kelimeleri anlamlandırır ve karşı tarafa aktarır.
Kısa süreli bellek yaşamdaki her küçük ayrıntıyı saklayamaz. Sadece dikkat edilip seçilen bilgileri uzun sureli belleğe aktarmak üzere kısa bir süre tutar. Bunun dışındaki her şey bir daha hatırlanmamak üzere kısa süreli bellekten silinir. Kısa süreli belleğin özellikleri aşağıda belirtilmiştir.
Bilgileri en fazla 20-30 saniye saklar,
Kapasitesi sınırlıdır. 5 veya en fazla 9 öğe hatırlanır,
Kısa sureli bellekte bir bilgi unutulmuşsa geri gelmez,
Genelde bilgiler görsel ve işitsel olarak depolanır.
UZUN SÜRELİ BELLEK
Uzun süreli bellek, yeni gelen bilgilerin eskilerle ilişkilendirilerek saklandığı yerdir. Uzun süreli bellekteki bilgilerin hatırlanması kısa süreli bellekteki kadar kolay değildir. Bu yüzden bilgilerin uzun süreli bellekte saklanma biçimi çok önemlidir. Düzenli ve etkili bir biçimde saklanan bilgilerin istenildiğinde geri çağrılması yani hatırlanması daha kolay olur. Uzun süreli belleğin özellikleri aşağıda belirtilmiştir.
Bilgileri 30 saniyeden başlayarak omur boyu saklayabilir,
Pasiftir, bilgiyi depolamaya yarar,
Kapasitesi çok geniştir, istenilen uzunlukta ve miktarda bilgiyi depolayabilir,
Uzun süreli bellekte bilgiler kaybolmaz ancak bilgileri geri çağırmada (hatırlamada) zorluklar yaşanabilir.